Schakel JavaScript in om gebruik te kunnen maken van deze website.
Overeenkomst (België)
Noorland Juristen Menu

Overeenkomst (België)

Een overeenkomst of contract is een wilsovereenstemming tussen rechtssubjecten, gericht op aangaan of tenietdoen van één of meerdere verbintenissen.

Er zijn verschillende soorten overeenkomsten:

  • Wederkerige overeenkomsten: overeenkomsten waarbij de ene partij zich jegens de andere partij verbindt om iets te doen, geven, laten. (Bijvoorbeeld: koop, huur, aanneming, ...)
  • Overeenkomsten onder bezwarende titel: dit zijn overeenkomsten waarbij er altijd een soort van wederprestatie verwacht wordt.
  • Overeenkomsten om niet: een overeenkomst waarbij geen wederprestatie verwacht wordt. (Bijvoorbeeld: schenking, bruikleen, bewaargeving)
  • Eenzijdige overeenkomsten: overeenkomsten die slechts voor 1 partij verbintenissen geven (Bijvoorbeeld: bewaargeving, Bruikleen).

Overeenkomsten kunnen met wederzijds goedvinden worden beëindigd, maar ook door partijen ontbonden worden. Als een van beide partijen in gebreke blijft (wanprestatie), kan de overeenkomst eveneens ontbonden worden. Ook rechters kunnen op bepaalde gronden overeenkomsten ontbinden.


Situatie in België

+
De rechter moet zich in de eerste plaats houden aan de bindende kracht van de overeenkomst maar er zijn uitzonderingen:

  • Wanneer de overeenkomst op een verkeerde manier tot stand is gekomen (wilsgebreken) kan de rechter de overeenkomst nietig verklaren. Er is een onderscheid tussen relatief en absoluut nietig. Relatief moet door de partijen worden opgeworpen terwijl absoluut door de rechter ambtshalve zal worden opgeworpen. Absoluut nietig is bijvoorbeeld een contract met een ongeoorloofde oorzaak (zoals een koop van koeien besmet met een virus)
  • Wanneer de overeenkomst geldig is tot stand gekomen moet de rechter zich in de eerste plaats terughoudend opstellen, maar hij kan de partijen door de aanvullende werking van de goede trouw toch verplichten nog meer verbintenissen op zich te nemen. Anderzijds kan hij de verbintenissen ook matigen door ze te toetsen aan de criteria van het rechtsmisbruik.
  • Bovendien kan de rechter bepaalde clausules die in strijd zijn met de huidige wetgeving of met het rechtsmisbruik nietig verklaren of matigen. Traditioneel worden de exoneratiebedingen met veel argwaan bekeken.

Overeenkomsten komen bij consensus tot stand tenzij bij plechtige en zakelijke overeenkomsten. Mondelinge overeenkomsten hebben als nadeel dat ze moeilijker te bewijzen zijn maar zijn in theorie geldig.


Gevolgen en beëindiging

+
Beding ten behoeve van een derde: A komt met B overeen dat B aan C een bepaalde prestatie zal leveren. (een typisch voorbeeld is het levensverzekeringscontract, waarbij verzekeringnemer A bij verzekeringsmaatschappij B bedingt dat die bij overlijden van A een bedrag zal uitkeren aan begunstigde C).

Sterkmaking: A sluit een overeenkomst met B, waarbij A bedingt dat C later zijn positie zal innemen. Als C niet over de brug komt, blijft A verbonden. A heeft zich dus sterk gemaakt dat C zal overnemen, maar garandeert B meteen ook dat deze laatste altijd een tegenpartij zal hebben.

Effect van het bestaan van een overeenkomst: een derde C kan normaal gezien geen verbintenissen opgelegd krijgen uit hoofde van een overeenkomst tussen A en B waarmee hij niets te maken heeft. Een derde moet echter wel accepteren dat de overeenkomst tussen A en B bestaat. C mag dus bv. A niet verleiden tot het breken van de overeenkomst met B.


Bekende overeenkomsten

+

  • Arbeidsovereenkomst
  • Huurovereenkomst
  • Huwelijk
  • Koopovereenkomst
  • Lening
  • Verzekering



Volg ons op Facebook!
► Facebookpagina